אבן שהם - גיליון 364

3 4 36 4 ěđĕĘĎ ‹‚— ~ ĦđģđĢĚ đĘČ ?ĐĕĝģĤđĜČ ČĕĐ ĐĚ ĕĤĐ .ĐĕĝģĤđĜČĐ ĦĚČč ČĘ ĐĒ .ğđĎč ĐĞĕĎĠč ĦđČĔčĦĚĥ ĦđĕĥĠĜ đĒ ,ęĘđĞč ĐĠĕ ĕėĐđ ĐĒĤ ĕėĐ ĦđĕĐĘ ĐĢđĤ ĕĜČĥ ,Ęđėĕčė ĐĔĕĘĥ ĖĘ ĦĤĥĠČĚĥ ĐĞđč ěĚĘ ĐēĕĤč ĐčđĔ ĕėĐ ĐĤčēĐ ČĕĐ ĐĕĝģĤđĜČĐĥ đĘĕČė ĐĒ ĐĢđĤ ĕĜČĥ ĐĚ Ęĕčĥčđ ęđĕĐ ĕĜČĥ ĕĚ Ęĕčĥč .ĖĘĥ ČĘ .ĐĕĝģĤđĜČč ĦđĘēĘ ĐėĕĤĢ ĐČĤĜė ĕĦĕĕĐ ,ĦđĕĐĘ .ÂĘĤđĎč ĕĘ čĦėĜĥ đĐĥĚ ĐĒ ,ĐĕĘĞ ĦĤĦđđĚ ĕĦĕĕĐ Ħčà ęĥĐ ĦČ ģĕĜĞĐĘ ĦĤēč ěđĤēČĐ ĖĤĠĝĘ ?ĖĕĕĘČ ČĕĐ ĐĜđđėĐ .ÂęĕĐđĘČĐ .ĕĘ ĐĦĕĕĐĥ ĦđĘĎĦĐ ĖđĦĚ ďĘđĜ ęĕĐđĘČ Ħč ĤĕĥĐà ,ęĕĜĥĕ ęĘđėĥė ,ĦđĘĕĘč ĦĥēĤĦĚ ĕĘĥ ĐčĕĦėĐ ĐĒĘ ĦČĤđģ ĕĜČ ,Ĥģđč ĦđĜĠĘ ĥĚē ďĞđ ĦđĢēĚ ĥĚēč ěđĥĕĘ ĕĦėĘĐĥė ,ďēČ ęđĕ .ÂęĕėČĘĚĐ ěĚĒà ĕĤēČ ęĕĕĚđĕđ ĤĠĝĐ ĘĞ ĕĦďčĞĥ ĕĤēČ ,Ĥģđčč ČĘ ,ÂęĕĐđĘČ Ħčà ĤĠĝĘ ČđĤģĘ ĕĦĤēč Ĥčėĥ ğđĔĥĘđ ĕĕĘČ ĞĕĎĐĘ đĘēĐ ęĕĘĕĚ ,ęďĤĕĐĘ ĕĦēĘĢĐ .ÂęĕĐđĘČ Ħčà ĕĘ ĤĚđČĥ Ęđģ ĕĦĞĚĥ .ĕĦđČ ĦčČĥĜ ĕĜČĥ ĕĦĥĎĤĐ ,ĕĕĘČ đĞĕĎĐ ĤĕĥĘ ęĕĘĕĚĐ ěđĠĘĔč ,ĐĔĕĚč ÂęĕĐđĘČ Ħčà ĤĕĥĐ ĦČ ĕĦčĦėđ .ĤĠĝĐ ĦČ čđĦėĘ ĕĦĚĕĕĝ Ĥčėĥė ĥĚĚ ,ďĕĕĜĐ .ĦđĚĘđĞĐ Ęė čČ ,ĦĕĜēđĤ Ħđĥĕ ČđĐ ĕĤđčĞ ęĕĐđĘČ Ħč .ĞčĔĐđ ęđģĕĐ ĕĤĕĢĕ ,ęĕĐđĘČ Ęĥ ęĕďĘĕ đĜĘđė ČĕĐ ęďČĐ Ħč .ĝđĤĕČĐđ ĝĕĤĕČĐ ēĤĠ ČĕĐ ęĕĐđĘČ Ħč ,ĤđČĐ Ħč ,ĖĥđēĐ Ħč ,čČėĐ Ħč ,ĐčĐČĐ Ħč Ħč .ĞčĔĐ Ħč ,ĐĞđĜĦĐ Ħč ,ęĕĕĚĥĐ Ħč ,ēđĤĐ Â.ĦđģđĘČĐ ęđģĕč ęĕĕēĐ ĤĕĢĕ Ħč ČĕĐ ęĕĐđĘČ ęČ ,ĦĤēČ ,ĦčėĤđĚ ĐĠĥč ęĕčđĦė ĖĕĕĤĕĥ ĕĥđďĕē ęĞ ĦĕČĤģĚ ĐĠĥ ěĚ .Ėė ĦČĒ ĤĕďĎĐĘ ?ĞĕĎĚ ĐĒ ĐĠĕČĚ .ĖĘ ģĤ ęĕďđēĕĕĥ ěđĥĘ ĦėĥĚĜ ĕĜČ .ĕĕĘĞ ĤĚđĥČđĐ ,ęĕĐđĘČĘ ĦėĥĚĜ ĕĜČà ęĥĚĥ ĐĥĕĎĤĚ ĕĜČđ ĤĦĝĜĐ ĦĤđĦĘđ ĥďđģĘ ĕĜČ ,ęĕėČĘĚ ĘĞ ĦčĦđė ĕĜČ ĤĠĝč .ĐĠĥĐ ĐĞĕĎĚ .ęĦĠĥ ĦČ ĦĤčďĚđ ęĕėČĘĚ ĐČđĤ ĕĘ ĐĘĞ Ĥĕĥ ĕĦčĦėĥė ďēČ ęđĕ ěė ĕĜĠĘ .ĘČĕĦđģĕ ĖČĘĚĐ Ęĥ đĚĥ ĕĦĥģĕč .đĕĘĞ ĕĦĞĚĥ ČĘ ęĘđĞĚ ĐĒė ĖČĘĚ ĥĕ ęČ ģđďčĦĥ ĐĞđĜĚ ĖČĘĚ ČđĐ ĘČĕĦđģĕĥ ĐĦĘĕĎ ČĕĐđ ,ĤĦĝĜĐ ęĘđĞĘ ĕĘĥ ĤđčĕēĐ .ĤđČĐ ČđĐ ,ęĕĚďđģ ęĕĘđĎĘĎĘđ ĐĘčģĘ .ÂęĕĘĕĚĐ Ęĥ ěĕĕĞĚĐ ĖĘĥ ģđčĝĕĕĠĐ ğďč ĕĦĢĢĐ ęĕĜđĔĤĝ ĦĚĝĤĠĚ ĦČĥ ĕĦĕČĤđ .ĦďģđĤ ĦČĥ ĦĕĕĐ ęĐč ęĕĚĕĘ ĦĞĎĞĎĦĚ ?ĦĕĜďģĤ ĕĜČ ,ĦĕĞđĢģĚ ĐĤđĢč ďđģĤĘ ĕĦģĝĠĐĥ ĦđĤĚĘà .ĕĜĚĚ ďĤĠĜ ĕĦĘč ģĘē ĐĒ ,ěĚĒĐ Ęė Ħĕčč ĦďģđĤ ĕĜČĥė .čĘĐ Ęĥ ĐĞđĜĦĐ ČđĐ ĕĦĜĕēčĚ ďđģĕĤĐ ĕĜČĥėđ ęĕĐđĘČč ĦĞĎđĜ ĕĜČĥ ĐĥĕĎĤĚ ĕĜČ ,ĦďģđĤ .Âĕč ĞĎđĜ ęĕĐđĘČĥ ĐĥĕĎĤĚ ĕĜČ ĦčĦđė ?ęĕĤĕĥĘ ĐČĤĥĐĐ ĦČ ĦčČđĥ ĦČ ěėĕĐĚ ĕĚĘđĞĚ ĦģĜđĕ ĕĜČ ĕĦčĕĦėĘ ĐČĤĥĐĐ ĦČà ,ĕĕĦđĐĕĚė ,ĕĕĦđģđĥĦ ĦČ ĦčĦđė ĕĜČ .ĕĚĕĜĠĐ .ĕĕĦđčĐČđ ĕĦđĐĚĕČ, ĕĦđĕĥĜ ,ĕĦđďĕďč ,ĕčČė ,ĕĕďēĠ ČĘ ęĘđĞĚĥ ĐģđĥĦ đĒ ęĕĤĠĝ ĦČĕĤģ ,ĕĜđčČďĘ ĐĤđčĝ ĕĜČ .ĕĕēč ĕĦČĤģ ęĕĤđĠĝ ęĕĤĠĝ .ĕč ĐĤĞč ĐėĕĤĢ ĕĦĕĕĐ ĕĘĥ ĦĕĜēđĤĐ ĦđēĦĠĦĐĐ ĦČĥ ,ĐčĐČĐ ĕĞĎĤ ĖĤď ĘĕėĐĘđ ďđĚĘĘ ,ģđĜĕĘ ,ęđĥĜĘ ĐģđĥĦĐ ,ĐčĒėČĐ ,ĕĠđĕĐ ,ĐĒđĞĦĐ ,ďēĠĐ ,čČėĐ .Âĕĕē đĠĕĢĐđ đĤĕĥĞĐ ,đĤĕČĐĥ ĦđĚđĘēĐđ ĥĕĥ ĦĕĚĕĔĜĕČĐ ĐĠĕĥēĐĚ Ħĥĥđē ČĘ ĦČ ?ĖĘĥ ęĕĤĕĥč ĕčĎĘ ęĕđĝĚ ďēĠ đČ ĥĥē ĕč ĐĕĐ ČĘ ęĘđĞĚà ĕč ĦĚĕĕģ .ČđĐ ĖđĠĐĜ ,ĕēđĤđ ĕĥĠĜ ĦđĚđĘē ĦĠĕĥē ĕĜČ .ĕĚĕĜĠĐ ĕĚĘđĞĚ ğĦĥĘ ĐģđĥĦđ ĐĤĞč ĥĚĚ ĦđĝĕĠ ęĐ ĕĕĤĕĥ .ĕĤđčĞ ĐĘđďĎ ĦđėĒ ĕĐđĒ ĕė Đĥē ČđĐ ĤĠĝč ĞĕĠđĚĥ Âęĕĕē Ħčà ĤĕĥĐ .ęĕĕē Ęĥ ĐĤĕĚĥĐ ĦČ ČĔčĚĥ ĤĕĥĐ ĐĒ ĕė .ĐčđĔ ČĚĎđď ČĚČ ĦđĕĐĘ .ęĕĕēč ĕĘĥ ĐĤĕēčĐđ ĕĕĘĞ ęĕĐđĘČ Ęĥ ČĘ ĕĕēč ĕĦĤčĞĥ ĐĚ Ęė .ĐēĎĥĐč ďĕĚĦ ĦđĕĐĘđ ĦČ čđĐČĘđ ĕĠđĕĐ ĦČ ĦđČĤĘ ĕĘĥ ĦĘđėĕč ĞĎĠ .ÂęĕĕēĐ ĕĞĕčĤ ĐĤĕĥ ĤĠĝ ĘĞ ğĕĘė ĦďčđĞ đĘČ ęĕĚĕč ęđĘēĐ ĘčČ ,ÂĤĐđĔđ ĥďđģÂč ĐĕĤčďĘ ģđĝĞĕĥ čđĦėĘ ĐĢđĤ ĕĜČà .ĤĠĝ čđĦėĘ ČđĐ ĐĘĥ ĘđďĎĐ ĐĢđĤ ĕĜČ ĕė ,ĐĕĠĤĎđĕčđĔđČė ČĘ ,ĕĕē ĤđĠĕĝ ĦČ ĘčČ ,ĕđĔĕč ĕďĕĘ ČđčĘ ĕĘĥ ěđĕĚďĘ ęđģĚ ĤĕČĥĐĘ .Âĕĕē ĤđĠĕĝ ĐĕĐĕ ĝĕĝčĐ ‘‡Š‰ ‡–‡~ ‹‡‡… ˜ ‹‡ n ‡ n • j – –‡ n ’ o „ j Š ~ o –Ì· ‹ r Š k  p Ž j ƒ –‡ n Œ r † ˜ÌŒ o ° ˜ÌŽ r ‡ j  q Œ ‚ p ÌÆ ‹ r ŠÌ –Ì~ j · ‹‡ n ¾ q ‡ n ¼ t  Ó j à n ‚ ‹ r  r ~ r ‚ q o –‡ n À ‡ n Œ j Š q ” j » ˜Ì»° j ‡ ‚ r  t –‡ o  ‹‡ n ¾ q ˜ q · ‡ n –‡ n ~ r ‚ ‡ n Ž j Ž n ‚ ˜ÌŠÌ… ‡ o Ž j ’ n · ‹Ì– r Œ ˜ p ‰ p ŠÌŒ  r ‚ r „ ‹s…j · ˜ p †z p —Ì• ‹‡ n r – j ‡ ˜ÌÆ n † q »– ‹‡ n  r  j · ° p Œ p ° ‡ n ’»¸ ˜Ì j ƒÌŽ r ‚‡ p Ž j – q • – o Œu r • q ‚ Ò p °s…q Š ˜Ì– o  j  n À ‹‡ n – r ‚ p · ‹ o  q ’ j Œ ‹ o •Ì–  o Š Š n ‡ q Á q ‚ ‡ n –‡ n ~ r ‚ ‡ o Ž l q Š Š o ~‡ n – j u q € ‡ n ·  o Ì‡ ‚ r Œ r  l ~ – q  q ° j » ‹‡ n Œ r ŠÌ ˜ n ‡ q · °u r  j • n Œ ˜ q  q –ÌÀ ‡ n ˜ r Œ‡ n ° j Ž ‹s¹ ‹‡ n Œ r ‡ € p Š p ° j » ‹‡ n ~‡ n  j Ž –Ì~ j · ‹ r  r ~ ‡ n Œ r  j · • o °ÌŽ q  o €ÌŽ – q q ² q ‚ ‹ r Š k  p Ž j ƒ –‡ n Œ r † ‚ r Œ r ° j Ž ‡ o Œ j Š q ” j » – r · j  n Œ ˜‡ n °~ o – j · ‹ r ŠÌ ‡ o »˜ j À ° o ¹ q • j Œ ‹‡ n Á n ‚ j Ë ŠÌ• j · °ÌŽ k ~ ~ o –Ì· ‚u r ƒ q ‚ r  l ‚ q ~ ˜ q · ‹‡ n ‚Ô k ~ ˜ q · ‹‡ n ¾ q ˜ q · ,ĦđčĤĦ ęđģĕ ĖđĦĚ- ęĕĐđĘČ Ħč ĝĕĤĕČ Ęĥ ĐĤĠĝ ĘĞ ěđĚĕĚ ğđĘČĘČ ĝĕĘď ĦĕĦđĤĠĝĐ ĦĤģčĚĐđ ĦĤĤđĥĚĐ :ĦĕĤčĞ ĦđčĤĦĘ ĦĜđđģĚĐ ĐĤĕĒĐ ĦĤĤđĥĚĐ .ĐĘĕĠĦ Ęĥ ĐģĕĤđĔĤĘ ĦĜđđėĚ ĐčĕĦėĐ ĦĕĕĎđĘđĜĕĚĤĔ ,ĦĕĦď ĐĤĕĥ đĚė ČĕĐ ğĕĘė ĝĕĤĕČ Ęĥ ĐĤĕĥĐ ĕĠđĤĕĢđ ęĕĕđĔĕčĘ ęĦđČ ĐďĕĚĢĚđ ęĦđČ ĦĎĤđČ ,ĖÂĜĦĐ ěĚ ěĤđģĚĥ ĦđĤĕĚČđ ,ęĕčĕĜ ,ęĕģđĝĠ ĕģĘē ,ęĕģđĝĠ ĦčĘĥĚ ĐĞďđĦ ęĤĒč ĦĕĘĞđĚ ĐčĕĦėĐ .ĦĕėÂĜĦ ĐģĕĔĜĚĝčđ ěđĜĎĝč ,ĐĐđčĎ ěđĥĘč ęĕčđĦė ęĐ ęĎĥ ,ĐĜđĕĚď ĕĤĠĚ ěđĥĘ ĐĜĕĚČĚ Ħđĥĕ ĐĦđĕĐ ĖđĦĚ ,ěđĕĒĕēĚ ,ĤđĥģĕĦĚ ,ęĕėČĘĚ ęĞ ,ĤčĞĚĥ ęĘđĞ ęĞ ēĕĥ ĖđĦĚ ,ęđĘē ĖđĦĚ ĞčđĜ đĚėĥ .ęđģĕĐ Ęė ĦČ ĦĘĐĜĚĥ ĦĕĘĞĜ ĦĘđėĕ ĘĞčėđ ęĘđĞ ČĤđčė ęĕĐđĘČč ĦĤďČĐđ ,ēčĥĐ ,ĐĕďđĐĐ ,ĕĐđĘČĐ ēđėĘ ĘĘĐĐ ČĕĐ ęĦđĐĚĥ ,ĦđĘĕĠĦė ,ęĕĤđĚĒĚė ,ęĕĔđĕĠė ęĕĥĎđĚ ęĕĤĕĥĐ ęĕĐđĘČĐ .ĎđĘČĕď ĦĤĤđĥĚĘ ĥĕ ęĦĕČ ,ęĕĐđĘČĐ Ęĥ ęĕČđĤčĐ ęĐĥ ęĕčĎĥĜĐ ĞčĔĐ ĦđēđėĘ ęĎ Ėė .ęĕĐđĘČĐ :ĦĔĤĠĚ ČĕĐ ęĦđČđ ĦčĦđė ČĕĐ ęĐĕĘĞđ ,ĞčĔĐđ ęđģĕĐ ĕĚĤđĎ Ęė ĦđĞĢĚČč ĕĚĥĎĐ ęĘđĞĐ ĖđĦč đĚĢĞ ĦČ ēĕėĜĚ .ěČė ēėđĜ ,ĤđĚĒĚĐ ,ĐĘĕĠĦĐ ěđĜĎĝ ĐČĕĤč ,ĐĤđČ ,ęĕĘēĜ ,ĥČ ,ĘđčĚ ,ęĕčėđė ,ęĕĞĕģĤ ,ĐĚďČ ,ĤđČ ,Ėĥđē ,ēĤĕ ,ĥĚĥ ĦĕĚĥĎ ,ĐčĐČĘ ĐĥģčĐ .ĐčĐČĘ Đĥģč ĤģĕĞčđ ,ĕĎđĘđČĕďĕČ ĞģĤė ēđĤĐ ,ęĕĐđĘČĐ ĘČ ĐĕĕĜĠ ,ĦđĤđģĚĐĚ ĔđĔĕĢ ,ĐĐĕĚėĐ ,ĐģđĥĦĐ .ĕĜđĥČĤ-ĕĦĕĥČĤč-ĤđĐĔ čĕĔđĚė ęđĤĕĞĐđ ğđĎĐ ĕđĚĕď ęĎ .ĐĤĕĥĐ Ęė ĖĤđČĘ ĦĤčđĞ ,ĦĕĜēđĤđ .ģēđĤĚđ ĥčĕ ĤčďĚč ĕđĤĥĥ ĝđĦČė ęĕĦĕĞĘ ,ĐĤĕĥč ęĎ ęĕĘĘėĜ ,ĦđĕĤĢĕĐđ ĕďė ĕďđĐĕĐ ĕĜđĚČĐ ĘĜĝĤČĐĚđ ,ĕĦďĐ ěēĘđĠĐĚ ęĕēĜđĚč ĦĥĚĦĥĚ ğĕĘė ĝĕĤĕČ ,ęĕĜđĥ ęĕĤđĒČĚ ęĕēĜđĚ ďēĕ ĦčĘĥĚ ,ęĕēĜđĚ ĐčĕēĤĚ ČĕĐ .ĐĤĕđđČ ĤđĢĕĘ ÂĦĕĥĕČ ĐĕĘČ ĤĥģĜĥ ĥďē ěđĕčĢ ęĐĘ ĦĦĘ ĕďė